زیست شناسی

تغيير در ميزان تعريق، چه كمتر و چه بيشتر و چه عدم تعريق نشان دهنده وجود يك مشكل در سلامتي بدن است. بوي نامطبوع عرق مي تواند در اثر يك بيماري مزمن، دارو، برخي غذاها، اضطراب يا ترشح بيش از حد هورمون ها به وجود آيد.

بوي بد عرق

هنوز به تابستان بيش از يك ماه مانده است، اما مردم طوري از عرق خيس مي‌شوند كه به نظر مي‌رسد با لباس‌هايشان زير دوش آب رفته اند. عرق كردن نه‌تنها بد نيست بلكه فايده هم دارد، اما جزء ناخوشايندش، بوي بد بدن به عنوان عارضه جانبي عرق‌كردن است كه هيچ عطري حريفش نمي‌شود.

هر چند عرق كردن در واقع بويي ندارد، اما ممكن است عرق در تماس با باكتري‌هاي روي پوست بوي ناخوشايندي ايجاد كند. انسان‌ها به دلايل گوناگوني همچون قرار گرفتن طولاني مدت در معرض نور آفتاب، ورزش كردن، مضطرب شدن و ... عرق مي‌كنند و نه‌تنها اين عارضه بد نيست، بلكه به عنوان نشانه‌اي از سلامت محسوب مي‌شود، اما اگر مي‌خواهيد بدانيد چه طور بايد بوي بد ناشي از عرق كردن را رفع كرد، مطلب زير را بخوانيد.

چطور عرق مي‌كنيم؟

عملكرد اصلي تعريق، خنك كردن بدن به منظور ثابت نگه داشتن دماي آن تا حداكثر 37 درجه است. فرآيند تعريق عموما با قرار گرفتن در محيط گرم و مرطوب، فعاليت بدني يا وجود تب فعال مي‌شود.

توانايي تعريق به انسان اين امكان را مي‌دهد كه در شرايط آب و هوايي متفاوت زندگي كند.

بدن ما دو نوع عرق به نام هاي «آپوكراين» و «اكرين» ترشح مي‌كند.

عرق اكرين براي پايين آوردن درجه حرارت بدن، مثلا هنگام ورزش يا زماني كه هوا خيلي گرم است، كاربرد دارد. اين نوع عرق در همه قسمت‌هاي بدن به طور يكنواخت ترشح مي‌شود و بي‌بو است.

آپوكراين نوع ويژه‌اي از ترشحات بدن است كه در محل‌هاي مخصوصي مثل زير بغل، كشاله‌هاي ران، دست‌ها و پاها ايجاد مي‌شود. اين نوع عرق دليل پيدايش بوي تند و زننده است. ولي آپوكراين هم مثل اكرين كاملا بي‌بو است و چربي و پروتئين دارد.

در قسمت هايي از بدن مانند زير بغل كه پوست چين خورده است، رطوبت و گرما حبس مي شود و در نتيجه شرايط ايده آلي را براي تغذيه باكتري ها از عرق و ايجاد بوي بد فراهم مي كند

باكتري‌هايي روي پوست بدن ما وجود دارند كه از عرق آپوكراين تغذيه مي‌كنند و وقتي اين عرق را مصرف مي‌كنند، همان كاري كه ساير موجودات زنده پس از غذا خوردن انجام مي‌دهند، از آنها سر مي‌زند. به طوري كه غذا را دفع مي‌كنند و اين بوي زننده و منزجركننده از اين موضوع ناشي مي‌شود.

عوامل پيدايش بوي بدن چيست؟

درست حمام نكردن: يكي از دلايل عمده در پيدايش بوي بد عرق اين است كه به ميزان كافي حمام نمي‌كنيم. البته فقط شستشوي بدن كافي نيست، پاكي و نظافت لباس‌ها نيز در اين مساله موثر است.

عرق كردن زياد: بدن برخي افراد بوي تندتري دارد و دليل آن مي‌تواند استرس يا فعاليت جسمي بيش از اندازه باشد، اين روزها استرس عامل رايج‌تري است. توقعات بالا، برنامه‌هاي فشرده كاري و... اضطرابي بيش از حد طبيعي بر بدن وارد مي‌كنند كه باعث عرق كردن بيشتر مي‌شود. عرق كودكان معمولا بوي بد نمي‌گيرد به اين علت كه آپوكراين ترشح نمي‌كنند، از اين رو باكتري‌ها نمي‌توانند با چيزي فعل و انفعال داشته باشند. با بالا ‌رفتن ميزان هورمون تستوسترون بدن در دوران بلوغ، آپوكراين نيز ترشح مي‌شود.

عدم تعادل در سوخت و ساز بدن نيز باعث ايجاد بوي تند عرق مي شود.

تغذيه: خوردن بعضي از غذاها نيز مي‌تواند بر بوي بدن تاثيرگذار باشد، غذاهاي تند و تلخ با بوي نافذ معمولا تاثير منفي بر بوي بدن دارد. پياز، سير، زيره و ادويه كاري نمونه‌هايي از اين مواد غذايي هستند. كمبود روي نيز مي‌تواند در اين زمينه موثر باشد.

در فصل گرما لباس هايي از جنس نخ يا كتان يا پنبه بپوشيد. اين لباس ها باعث مي شوند، عرق تبخير شود. ولي لباس هاي نايلوني يا پلاستيكي باعث باقي ماندن عرق بر روي پوست و در نتيجه ايجاد بوي بد مي شوند

چه بايد كرد؟