آرتروز
آرتروزيکي از شايع ترين دردهاي عضلاني است و در نواحي مختلف با هم فرق مي کند چنان چه در زانو ، ستون فقرات و کمر مي تواند فرد را مبتلا کند.
وي گفت : شيوع آرتروز زودرس در جوانان افزايش يافته است و شيوع اين بيماري امروزه به دو علت است اول تکرار يک حرکت و دوم حفظ و نگه داري بدن در وضعيت و يک حالت مثل نشستن طولاني مدت که در اين وضعيت آب ديسک ها از بين مي رود و ستون مفصلي به هم نزديک شده و منجر به چروکيده شدن ديسک و در نهايت نزديک شدن مهرهها و شل شدن بافتهاي ديگر ميشود.
ابراهيمي خاطرنشان کرد : بيماري آرتروز ماحصل بسياري از ضايعات، ضربات، بيماريها و حتي اشکالات ديگر غير از سيستم اسکلتي است. آرتروز در شانه و مچ دست به اين معنا نيست که شخص کار سنگين و به مدت طولاني انجام داده بلکه علت اين است که در حين فعاليت هيچ استراحتي به مچ دست و شانه داده نشده است و اين مسئله عضلات را دچار فاصله ميکند و در نهايت به نزديک شدن سطح مفصلي و شل شدن مايع مفصل و آرتروز منجر ميشود .
وي ورزش را يکي ديگر از عوامل ايجاد آرتروز دانست و افزود: اگر ورزش علمي نباشد نه تنها باعث بهبود سلامت عضلاني، اسکلتي و عصبي نميشود بلکه خود صدمهزاست و بافت را دچار آسيب جدي ميکند. با توجه به اين که ورزشهاي حرفهاي فشار خون و ضربات قلب را بالا ميبرد و سيستم عضلاني را نيز درگير ميکند.
ابراهيمي توصيه کرد که افراد درصورتي که يک ساعت پيادهروي ميکنند، هر 15 دقيقه به بدن استراحت و سپس به فعاليت خود ادامه دهند.
------
روش های درمان آرتروز
ادامه ی گفتوگوی با پروفسور فرهاد فرید، رئیس انجمن جراحی بسته مفاصل ایران و آلمان (جیاموس) را درباره ی بیماری آرتروز و روشهای جدید درمان آن بخوانید.
استخوان های دست
درمان در این بیماری چگونه است؟
معمولا درمان چهار مرحله دارد که در مرحله ی 1 و 2 سعی می شود با استفاده از فیزیوتراپی، ورزش و درمان با میدان مغناطیسی(مگنت تراپی) اوضاع را بهتر كرد.
جالب است بدانید که موثر بودن میدان مغناطیسی در درمان آرتروز زمانی کشف شد که بیماران مبتلا به سرطان مجبور بودند به مدت 4 هفته تحت درمان با MRI قرار بگیرند تا پزشکان رشد تومور را در آنها بررسی کنند.
تعجب آور این بود که بعد از یک سال، آن دسته از بیماران که آرتروز هم داشتند، خیلی بهتر شدند. البته درمانهای دیگری مثل تزریق اسید هیالورونیک یا استفاده از قرصهای کندرویتین و گلوکزآمین هم وجود دارد.
چه زمانی کار به جراحی می کشد؟
از درجه ی دو به بعد باید جراحی انجام شود. تا 20 سال پیش که آرتروسکوپی، یعنی همان جراحی بسته را نداشتیم، اگر مینیسك یك ورزشكار پاره می شد، جراح، زانو را با شکاف بزرگ باز می کرد و تمام مینیسکی را که قسمتی از آن پاره شده بود، برمی داشت و چون فنری وسط غضروف استخوان نبود که بتواند فشار را از بالا به پایین بگیرد، آرتروز به وجود می آمد و منجر به شکستن و راست کردن محور زانو تا تعویض مفصل می شد.
اما امروزه با استفاده از روشهای جدیدتر مثل آرتروسکوپی، فقط همان قسمت پاره شده ی مینیسک را بر می دارند، یعنی 20 تا 25 درصد آن برداشته می شود و حدود 70 تا 75 درصد آن هنوز در مفصل است که می تواند فشار را قبول کند.
آرتروسکوپی زانو و شانه
آرتروسکوپی (Arthroscopy) روشی با تهاجم اندک و با عوارض بسیار کمتر از جراحی باز زانوست که در میان مفاصل، آرتروسکوپی زانو بیشتر از دیگر مفاصل رایج شده است.
در روش آرتروسکوپی با استفاده از دو سوراخ کوچک که از یکی از آنها تلسکوپ وارد می شود، تمام جزئیات عمل را می توان بر صفحه ی بزرگی نمایش داد (روی تصویر بالا کلیک کنید).
آیا لیزر هم در جراحی زانو كاربرد دارد؟
بله، لیزر درمان موثری است و از خواصی که دارد و هنوز هم کاملا کشف نشده، این است که بیمارانی که تحت این نوع جراحی قرار گرفتهاند، بعد از عمل درد بسیار کمتری دارند. دکتر اولو( اولین کسی که در سال 1985 لیزر را در جراحی آرتروسکوپی استفاده کرد) معتقد است که فشار وارده به اعصاب مفصلی، در لیزر کمتر است.
از دیگر مزایای لیزر این است که بعد از عمل جراحی، خونریزی وجود ندارد و مهم تر از همه اینکه با لیزر می توان خیلی دقیق تر غضروف شل شده را سفت کرد، در صورتی که با تیغ اگر بخواهیم ریش ریشهای غضروفی را برداریم، ممکن است قسمتهای سالم هم برداشته شود.
سعی این است که با هر تکنیکی که می شود، غضروف سطح مفصلی یا مفصل خود بیمار را نگه داریم، چون اگر ما زود تصمیم به برداشتن سطح مفصل و تعویض آن با پروتز بگیریم، بیمار قادر به استفاده از تکنولوژی سلولهای بنیادی نخواهد بود.
آیا درمان آرتروز با استفاده از سلولهای بنیادی نیز یك روش جدید است؟
بله، یكی از روشهای جدید درمانی، كشت و تكثیر سلولهای غضروفی در بیرون بدن و سپس پیوند دوباره به مفصل آسیب دیده است كه برای این كار نیاز به تكنیكهای بسیار پیشرفته و فراهم شدن شرایط مناسب جهت رشد و تكثیر سلولهاست. این روش بسیار موثر بوده و در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می گیرد.
دکتر محمد مهدی شكیبایی، استاد دانشگاه مونیخ (لودویك ماكسی میلیام) یکی از کسانی است که روی این قضیه کار می کند. البته، استفاده از این روشها تنها در مواردی كه بیمار به موقع به پزشك مراجعه كرده و زخمهای غضروفی اندازه ی كوچك تا متوسط داشته باشند، امكان پذیر است و در صورت مراجعه ی دیر هنگام بیمار و تخریب تمام غضروف مفصلی، تنها راه درمان، تعویض كل مفصل و استفاده از مفصل مصنوعی است.